SAKAR MANTHAN

दत्तक विधान आणि त्याचे सामाजिक पैलू, या विषयावर मंथन होत असतांना एक मुद्दा प्रकर्षाने पुढे आला आणि तो म्हणजे मूल दत्तक घेण्याच्या निर्णयावर आणि संपूर्ण प्रक्रियेच्या दरम्यान एक सामाजिक दबाव असतो.    नवदांपत्याच्या सभोवती असलेल्या नातलगांकडून तसेच इतर व्यक्तींकडून, नवविवाहित दांपत्याने मूल जन्माला घालावे अशी अपेक्षा व्यक्त होतेच आणि जसजशी विवाहानंतर वर्षे उलटू लागली की ही अपेक्षा अधिक धारदार बनू लागते.  पुरूषांपेक्षा महिलांना ह्या अपेक्षांचा दबाव जास्त अनुभवावा लागतो.  मीच कां? ह्या प्रश्नाचा उदय ह्या दबावातून येतो हे लक्षात घेतले पाहिजे. परंतू एकदा मीच कां? ह्या प्रश्नाचे स्वतःला समाधानकारक उत्तर मिळाले की पुढचा प्रवास सोयीचा होतो.  परंतु अनेक पालक या प्रश्नाचे उत्तर ठामपणे मानसिक पातळीवर स्वीकारू शकत नाहीत त्यामुळे मूल दत्तक घेतल्याचा निर्णय घेतल्यानंतरही आणि  कुटुंबात मूल आल्यानंतरही त्यांचा लढा सुरूच राहतो.  स्वतःचे जैविक मूल ( बायोलॉजिकल चाइल्ड)जन्माला न घालता येणाऱ्या पालकांना आपल्यात काही कमतरता आहे असंच आयुष्यभर वाटू शकतं. जैविक मूल जन्माला न घा...

  25 वर्ष होऊन गेली दत्तक पालकांबरोबर संवाद आणि चर्चा सुरू आहे! एवढ्या वर्षानंतर खूप काही बदललं आहे. दत्तक विधानाकडे बघण्याचा सामाजिक दृष्टिकोन, कायदेशीर प्रक्रिया, दत्तक पालकांची मानसिकता, सगळ्यातच परिवर्तन झालं आहे. मात्र दत्तक घेण्यापूर्वी आणि घेतल्यावरही काही गोष्टी पिंगा घालत राहतात पालकांच्या मनात, हा आमचा अनुभव आहे. काही पालक उघडपणे हे विचार बोलून दाखवतात, तर काही मनातच ठेवतात. परंतू या विचारांचा झिम्मा सुरूच राहतो. आज असेच काही विषय समोर ठेवून आपण विचार करूया! 1. 'मीच' का? 'Why Me' आपल्याला माहीत आहेच की प्रजनन ही सृष्टीतील नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, मग ते पशू पक्षी असोत, वृक्षवल्ली असोत की मनुष्य असो! काही अपरिहार्य कारणास्तव कधी कधी माणसांमधे ही प्रक्रिया नैसर्गिकरित्या होऊ शकत नाही. अशा वेळेस, मीच का, हा प्रश्न मनात दाटून येतो. या प्रश्नावर समाधानकारक उत्तर शोधणं खूप आवश्यक आहे. कारण अशाच मनःस्थितीत आपण दत्तक घेण्यापूर्वी किंवा नंतर असू तर त्याचा विपरीत परिणाम आयुष्यावर होतो. यातून बाहेर पडणं खर तर आपल्याच हातात असतं. आपण आजूबाजूला बघितलं तर जाणवेल की प्रत्येक व...